Tanıdık = Adamlık

Biraz erken olur konuşmak için lakin hiçbir fikir, olay ve olgulara bağlanıp zihinlerde hapsedilmemeli. İnsanın fikri neyse zikri de o olmalı. O halde fikrimizi dillendirelim.

Tüm ticari işletme sahiplerinin kıpırdandığı bu dönemde kapı kapı gezilip oy toplanılan bir dönemde yapılacak işleri değil daha çok kişileri konuşan davranış biçimleriyle yeni bir ticaret odası seçimlerine günler kaldı. Bu süreçte tüm adaylara vira başarılar dilerim.

Sapla samanın birbirine karıştığı karmaşık işletme gruplarında hatır gönül işleriyle oluşturulan seçim gruplarından bakalım bu sene ipi hangi işletme sahibi göğüsleyecek.

Okumaya devam et

Küskünlerin Ticareti

İşimizi emir ile değil, gönül ile yaparız. Gönlü olmayanda ne işin tadı olur, ne de işletmenin karı. İşimizin insanla olduğu ürün veya hizmet satışı olan işletmelerimizde en büyük sermaye müşterilerimizdir. Müşteri memnuniyeti esaslarında kendimize yapılmasını istemediğimiz davranışları da müşterilerimize yapmamak, empati yetilerimizi en üst seviyede tutarak ticari ve beşeri ilişkilerimizi oluşturmak yaptığımız işin sürdürülebilirliği ve kurum itibarı açısından büyük önem taşır. Bosch’un kurucusu Robert Bosch’un 1900’lü yıllarda söylediği “Müşteri kaybetmektense para kaybetmeyi yeğlerim” ifadelerinde anlatılmak istenen sözlerde çok daha derin bir mana var. Şimdi bu cümleyi hangi tavra giydirirsek giydirelim içinden nezaket davranışları çıkacaktır.

Okumaya devam et

Herkes Kendi Yoluna Baksın

herkeskendiyolunabaksın

Ortalama seyir hızları 120 km olan iki araç aynı anda birbirlerine 200 km uzaklıkta olan A ve B şehirlerinden yola çıkarlar. Bu iki araçtan hangisi hedefine daha çabuk varır?

Sorunun kesin cevabının “aynı anda varırlar” olduğunu düşünenlerimiz yolculuğu değil yolu hesap etmişlerdir. Oysa sorunun cevabı; hangi araç geldiği yoldan daha çok keyif almış ise o daha erken varmıştır olacaktır. Nasıl mı?

Okumaya devam et

Günlük Kiralık Daire

hotel_daily

Hiçbir yasal düzenleme kapsamında olmayan, kimin ne amaçla kullandığının tespiti yapılamayan “günlük kiralık daire” sektörü her geçen gün kontrolsüz bir biçimde büyümeye devam ediyor. Bugün İstanbul’da 80 bin yatak mertebelerine ulaştığı tahmin edilen (Tahmin edilen diyorum çünkü kaydı bile tutulamayan bir oluşum) günlük hatta işini abartıp saatlik kiralanan daireler ülkemiz için vergi kaybı, işletmeler için haksız rekabet ortamı ve en önemlisi asayiş için güvenlik zafiyeti doğuruyor.

Okumaya devam et

Video

ErteleMe!

İş dünyasının ve teknoloji sektörünün en üst mertebesinde olan bir kişi (idi)… Dünyada yerleşik alışkanlıkları değiştiren bir kişi (idi)… Steve Jobs! Size onunla ilgili bilinmeyen belki de hiç fark edemediğimiz bir tarafını göstermek isterim. Göstermek diyorum çünkü yazının sonunda izleyeceğiniz video aslında bütün hikayeyi özetliyor. Bu videoyu hayatınızda ertelediğiniz güzel anları düşünerek, keyifle ve sabırla izlemenizi isterim.

Steve Jobs’ın son sözlerine ilişkin (doğru ya da yanlış) birçok makale yayınlandığını, üstelik bu yazılara kitabında da yer verildiğini biliyoruz. Okumayanlar için; Steve Jobs’un hasta yatağında yatarken şu satırları kaleme aldığı söylenir.

Size tavsiyem bu yazıyı okuduktan sonra yazının sonundaki videoyu izlemeniz. Bu videoyu özel kılan yapımcısının Steve Jobs olmasıdır.

Okumaya devam et

Buradan Kesiniz

buradan_kesiniz

Bizim millet gerçekten bir âlem doğrusu. Teknolojiyi işinde kullanan ya da kullanmaya çalışan yüzlerce, binlerce firmanın bu çabasına hayranım. Kampanya ve firma bilgilerini telefonuma QR kodu olarak gönderen bir pazarlama zihniyetini de yürekten tebrik ediyorum.

Gerçi adamın bir suçu günahı da yok; adamcağıza o aklı veren reklam ajansının telefonuma gönderilen QR kodunu okutabilmek için telefonuma ihtiyaç duyacağımı anlayamayacak bir zihniyette olmasına hayran olmamak elde değil.

Bunu yazarken aklıma yeni alınan bir makas ambalajının üzerinde yazan “buradan kesiniz” şeklindeki makas işareti geldi. Makasa ulaşmak için makas gerekiyor yani.

Gecenin sabahında hayata geçen plansız ve programsız pazarlama uygulamalarının oluruna inandırılan adamcağızın tek zararı mesaj başı ödediği kontör paralarıyla da sınırlı kalmıyor. Bu işin zaman kaybı, ajansa ödenen bedel, tasarım emeği ve kampanya neticesinde yıkılan firma imajı ve daha birçok gizli kayıplar. Kimin umurunda olur ki?

Bunları anlatırken söylemek istediğim konu aslında yapılan uygulama değil, yaptırılan uygulama. Olsun da nasıl olursa olsun zihniyetinden kurtulup daha planlı olan her daim önde olandır.

Verim-Sizlik

verimsizlik_yazi

Yılın ilk yazısına -üstelik yazı yazmadan geçen epey bir süreden sonra- böylesi ticari ve kurum kültürünü ilgilendiren bir konu üzerine yazmak yerine daha eğlenceli bir yazıyla başlamak isterdim doğrusu.

Genel iş anlayışımıza göre bir göreve biri alınmışsa en önce o kişinin doğru kişi olduğunu kabul eder ve tüm değerlendirmeleri o doğruluk üzerine kurarız. En nihayetinde ilgili göreve gelen kişi tanımlanmış olan görev tanımlarını, kurum hedeflerini ve işletme prensiplerini bilerek göreve gelmiştir. Bu sebeptendir ki çalışan isteyerek, inanarak ve özverili davranarak tanımlanmış görevini yerine getirir veya getirmeye çalışır.

Okumaya devam et

Kafesteki Esnaf

bakis_dedikodu_orjinalol

Hep böyle olmuştur! Dışardakiler içerdekileri, içerdekiler de dışardakileri merak eder. Yerini değiştiren herkes kendi olmadığı yere gözünü diker.

Kimse elindekilerle yetinmez; çokluğun azlığından yakınır, kendini çokluk içinde azlıkta arar. Kafeste doğan kuşlar uçmayı marifet sayar; oysa kuşun doğasında uçmak var. Mecburiyetten yapılan gönülsüz işler paradan çok zaman çalar; böylesi kişilerin yaptığı iş bal olsa da etrafındakilere zehir saçar.

İnsan neye yönelirse o yöne gider. Gittiği yönü kendisi tayin eder. Yönü olmayanın kılavuzu olsa ne yazar, kılavuzu karga olanın yönü ancak kargaya yarar, kargayı takip edenin burnu gittiği yolda kim bilir neye batar.

Okumaya devam et

Kenar

Sloganik Yaklaşım

sloganikreklam

Reklamcılığın tıkanmış sözcük dağarcığında, birbirini tekrarlayan ve sıradanlaşan temel söylemleriyle hareket edip cazibe yaratmak isteyen işletmelere bir göz atalım; söylemler ve söylenmek istenenler hep aynı. Ürünün veya hizmetlerin metinsel pazarlama yöntemleri kullanılarak tanıtılmasında gelinen son nokta!

Bir otel veya restoran işletmesi için kullanılan içerikler hiç değişmiyor;

Geniş odalar, ferah odalar, konforlu yataklar, muhteşem konaklama deneyimi, eviniz gibi sıcak bir ortam vesaire, vesaire, vesaire… Doğrusu tüm bu reklam kokan içerik düzenlemesine lüzum yok!

Okumaya devam et

Kırık Cam Sendromu

KırıkCamEtkisi

ABD’li suç psikoloğu Philip Zimbardo’nun 1969’da yaptığı bir deneyden ilham alınarak geliştirilmiştir. Zimbardo, suç oranının yüksek olduğu, yoksul Bronx ve daha yüksek yaşam standardına sahip Palo Alto bölgelerine plakası olmayan 1959 model birer otomobil bırakır.

Bronx’taki araba birkaç saat sonra barbarlar tarafından saldırıya uğrar. Bir baba, anne ve genç yaştaki oğlundan oluşan aile tarafından öncelikle aracın radyatör ve aküsü çalınır. Bu durum Zimbardo tarafından kaydedilir. Yirmidört saat içerisinde ise araç artık değerini kaybetmiş ve savaştan çıkmış bir hale getirilmiştir. Daha sonra aracın pencereleri parçalanır ve döşemeleri yırtılır. Bu halde araç bir çocuk oyun alanı gibi kullanılır.

Bu süre zarfında, yaklaşık bir haftadan daha uzun bir süredir Palo Alto’da bulunan araca henüz kimse dokunmamıştır. Bu sebepten dolayı Zimbardo aracın yanına bir balyoz ile giderek kasıtlı bir şekilde aracın kaportasına vurarak çökertir ve birkaç da camını kırar. Kısa bir süre sonra bu parçalama işlemine bölgede yaşayan “düzgün ve saygın görünümlü” diğer insanlarda katılırlar…

Okumaya devam et

Çobanın Yediği Koyun

NemeLazım

Kanuni Sultan Süleyman Han, en yüksek duruma getirmiş olduğu devletin akıbetini hayal eder, günün birinde devletin halinin ne olacağını dert eder, inişe geçip geçmeyeceği ile derin düşüncelere dalar. Bu gibi soruları çoğu zaman süt kardeşi meşhur alim Yahya Efendi’ye sorduğundan bunu da sormaya niyet eder. Güzel bir hat yazısıyla süt kardeşi Yahya Efendi’ye endişeni anlattığı mektubu gönderir.

Mektupta; “Sen ilahi sırlara vakıf bir insansın. Kerem eyle de bizi aydınlat. Bir devlet hangi halde çöker? Osmanoğulları’nın akıbeti nasıl olur? Bir gün olur da izmihlale uğrar mı?” yazar.

Mektubu okuyan Yahya Efendi’nin cevabı kısadır;

Okumaya devam et

Bakan Yüzme Bilmiyor

Yaşamın genel mekanizması ödül ve ceza üzerine kuruludur. Yapılan her iyi davranış mükafatlandırılır -en azından çocukluğumuzdan beri bu öğreti ile büyütüldük. Yapılan her kötü davranış ise cezalandırılır. Ödül ve cezalarla yönetildik. Okul sıraları farklı değildi; sınavlar, sözlüler, ödevler ve dahası bir çok basamak kendi içinde özel bir sınav ve ödül mekanizması ile kurgulanmıştır. Başarı mertebesi ticarette sıfırların çokluğu ile değerlendirilirken şöhret alanındaki mertebe ise toplanan alkış yoğunluğuyla ölçümlenir.

İyi bir aktör alkışa ihtiyaç duyar, iyi bir siyasetçi desteğe, iyi bir iş adamı ise başarıya… Yapılan iş her ne olursa olsun kişi sonunda kendisini huzura erdirecek ve vicdanını rahatlatacak bir başarı belgesine ihtiyaç duyar. Kimisi mazbatasını alır, kimisi sertifikasını…

Okumaya devam et

Amaç ve Araç

Tüm işletmeler veya örgütler belirlenmiş kurgusal bir amaca hizmet etmek için bir araya gelmiş kişilerin veya birimlerin oluşturdukları kuruluşlardır. Saptanmış belirli bir amacı destekleyen düşüncesel hareketlerin oluşturduğu bu organizasyonlar sadece hizmet ettiği amaç için değil, bu amaca hizmet eden kişilerin de refah, vicdan ve huzur kaynağı olmaktadır.

Bu organizasyonlarda amaca ulaşmak için kullanılan her türlü araç çoğu zaman amacın da önüne geçerek kişinin çevresel özgürlüğünü ve yargısını tekilleştiren, farklı düşünce yapılarına karşı durmasını sağlayan, haksız da olsalar kendi haksızlıklarını savunan, objektif olmaktan yoksun bırakan ve kendilerinden başka tüm düşüncesel organizasyonlara muhalif bir tavır sergilemesine olanak tanıyan bir yapıya bürünür. Kendi  düşüncelerinin dışında kalan tüm düşünceleri yok sayar ve aşağılar.

Okumaya devam et

Haksız E(k)mek

Bu yazdıklarım siyasi değil, insani cümleler. Kirli siyasetin ticareti bozduğu, doğru iş yapanı yıldıran, işini bilmeyenleri onurlandıran cümleler. Yazmamı istediği için yazdığım, yazdıkça karamsarlığa kapıldığım cümleler.

İçindeki manayı ancak gözünde perdesi olmayanlar anlar. Niyeti halis gibi görünen iblis olanlar, menfaat uğruna şerefini ayaklar altına alanlar, dün konuştuğunu bugün unutanlar böyle yazıları anlamaz, üzerine almazlar. Lakin böylelerin yaptıkları da yanlarına kalmaz, kazandıkları kanlı ekmek inşAllah masum çocuklarından çıkmaz…

Emeğin ekmeğinin çalındığı bir hikayedir yazdıklarım. Bir ihale sürecinde bana anlatılanlardır.

Okumaya devam et

İnsan Faktörü: Market

cashier

Teknolojinin cevap veremediği ve bu konuda hizmette farklılıkların meydana geldiği hizmet sektörünün en önemli silahlarından birisidir “duygusallık”. Gülen bir yüz, nazik tavırlar, merhametli yaklaşım ve insanların yüreğine dokunan hoş iltifat sözcükleri kişiyi özel hissettiren insana has tavırlardır.

Amerika Birleşik devletlerinde faaliyet gösteren Ralphs, Türkiye’de yerleşik Migros marketleri gibidir. Ralphs marketlerinde kasada bulunan çalışanlar yoğun olmadıklarında rafları düzenleyen ve raf koridorlarında bir şey aramaya çalışan kişilere ne aradığını sorup yardımcı olmaya çalışan kişilerdir. Kasada kuyruğun arttığını görüp hemen yeni bir kasayla ödeme ve paketlemeye hız kazandıran bir zihniyet içindedirler. Dahası ortalama bir Migros market işletmesine nazaran yarı yarıya daha az çalışana sahip olup 24 saat hizmet veren bir markettir.

Okumaya devam et

Görsel

Frankfurt AutoShow 2013

Gerçek anlamda şov olan Frankfurt AutoShow 2013’de sergilenen modeller ve yapılan şovlar otomotiv dünyasını bambaşka bir boyuta taşıyor. Gelecek yıllara dair verilen ipuçları ile teknolojinin insan yaşamını kolaylaştırdığını gözler önüne sunması, yarın için insanı heyecanlandırırken, geçmiş dönemleri bilen birisi olarak insan zekasını gıpta ile seyretmeye vesile oluyor.

BMW, Mercedes gibi iki dünya devinin gerçekçi şovlarını büyük bir keyifle izlerken 10 günlük bir tanıtım için harcanan emek ve parayı büyük bir hayretle karşıladım. Audi’nin sırf bu fuar için fuar avlusunda inşa ettiği devasa binayı gördüğümde “bunca yatırım tanıtım için mi?” sorusunu sormaktan kendimi alı koyamadım. Aklımda yer edinen görüntüler ve fuar ile ilgili bir ömür boyu anımsayacağım izler var.

Okumaya devam et

Harek-Et!

hareketegec

Dünyada ve ülkemizde işletme bazında değerlendirdiğimizde üç çeşit çalışan insan tipi mevcuttur. Bunlar; bir şeyler yapanlar yada yapmaya çalışanlar, bir şeyler yapılması gerektiğini konuşanlar ve olup bitenlerden haberi bile olmayanlar.

Bir şeylerin olmasını sağlayan kişilerin bir vizyonu vardır. Görürler ve eyleme geçerler. Yaparlar. Görüşlerini söze dönüştürürler. Konuşurlar ve başkalarını teşvik ederler. Öncülük ederler ve olan biten tüm süreci yaşarlar. Tüm bu davranışlarından ötürü en çok da bu tip insanlar eleştirilirler. Başarısız da olsalar aynı inanç ve şevkle başarmak için sürekli mücadele ederler.

Okumaya devam et

Renksiz Yetki

Dünyevi bir amaç; odaklanmak ve koşuşturmak. Çalışmak için yaşayan, bu uğurda yaşlanan bir ömür mücadelesi. Varlığın yokluk içinde, gençliğin dizleri üzerinde tükendiği yorgun geçen zamanlar. Bilgisiz ilimler çevresinde, kişisel egoların pençesinde zalim bir dünya ve yarına dair kurulan, kurgulanan gerçeğe yakın rüyalar.

Nefesler tutulur, dakikalar sayılır. Zamanın içinde her bir birey yeni bir birey yaratır. Kişiye atanan görev kişiyi aklından eder, zembille gelen yetkinlik kişiyi özünden eder.

Bir bahçede; yadigar çınar ağacının hemen yanı başına dikilen bir kavak ağacı boy verir. Sulandıkça sulanır, mevsimle birlikte yeşerir. Henüz birkaç yıllıkken kavağın gövdesi çınarla bir olur. Çınarın otuz yılda geldiği aşamaya birkaç yıllık zaman diliminde ulaşır. Ve gurur duyar. Kavak ağacı uzar, uzamaya devam eder. Uzadıkça boyu çınardan uzun olmanın gururunu yaşar.

Çok geçmeden bir fırtına peydahlanır. Esen rüzgar kavağın dallarını söker ve gövdesini kökünden eder. Emektar çınar ise olduğu yerde, tutunduğu toprağın üzerinde, sapasağlam kalmaya devam eder.

Yaşamda elde edilen yetkinlikler ve sorumluluklar kişilikleri bozacak kadar yüreklendirir herkesi, herkesimi. Gerçek kimlikler zor zamanlarda belli olur.Kişisel yetkinlik ancak mücadelelerde renk bulur.

Guerilla Marketing 1

Guerilla Marketing

Guerilla Marketing, yada Gerilla Pazarlama,  beklenmeyen zamanda ve mekanda, alışılmış pazarlama tekniklerinden farklı olarak en düşük maliyet ile en fazla dikkati çekmek için kullanılan nitelikli bir pazarlama tekniğidir. Zeka ve yaratıcılık sonucu ortaya çıkan bu yöntemde ürünün, günlük yaşam içinde kullanıldığı alanlardan farklı yerlerde kullanıldığını göstererek dikkat çekmeye ve bunun sonucu marka bilinci oluşturmaya yarayan etkili bir iletişim biçimidir. Ucuz yöntemli bir pazarlama tekniği olan gerilla pazarlama gücünü çevresel matertallerden alarak daha etkin ve kalıcı kitlelere rahatlıkla ulaşabiliyor. Yani hiç ummadığınız bir anda ummadığınız bir marka kendisi ile bağlantı kurabilecek sahneyi sizler için hazırlayarak dikkatinizi çekmeye çalışıyor.

Domino’s Pizza’ların motorsiklet servis araçlarının arkasına mini fırın şeklinde bir taşıma kutusu yerleştirerek pizzalarının sıcak olduğu vurgusunu yapmaya çalışırken, trafikte siz “bu fırının ne işi var” sorusunun cevabını hayretle izleyerek öğreniyorsunuz. Aynı şekilde büyük bir mobilya firması olan Ikea’nın otobüs duraklarını perde, halı ve kanepe ile donatarak ev hissi vermesi de aynı şaşkınlığa sebep oluyor.

Twigy terliklerinin tekne üzerine yerleştirdiği dev afişleri, boğaz sahillerindeki eğlence kulüplerindeki kişilerin dikkatini oldukça çekmiştir. Aynı reklamı kulüp içinde gerçekleştirmek isteseydi büyük bir bütçe ile karşı karşıya kalabilirdi. Twigy bu yöntemle terlik pazarına çok hızlı bir giriş yapmayı başarmıştır.

Gerilla Pazarlama’da Gizli Savaş

Misilleme şeklinde de kullanılan ve Gerilla taktiği içerisinde yer alan bazı reklamlarda, rakip firmaların gücünü kullanarak etkin pazarlama stratejileri oluşturulabilir. Bu yöntem ile rakibi küçümseyerek marka imajını daha etkin hale getirmek sağlanabilir. Son zamanlar Turkcell, Vodafone pazar çekişmesi dahilinde her iki firmanın kendi Call Center’larını övdüğü TV reklamlarında Avea “Call Center” yerine “Kol Center” ibaresi ile büyük alkış toplamıştır. Turkcell’in gerçek rakiplerine vermek istediği mesajları kamufle edebilecek “Öz Trukcell” suni firması ise bu tarz reklam aktivitelerini kendi isteği doğrultusunda yönlendirmekten başka birşey değildir.

Mobilyacılar çarşısında iki dev firma vitrinlerine astıkları dev afişlerle indirimlerini duyuruyorlar. Birincisi %60 indirim yazılı brandasını tüm mağaza vitrinini kapsayacak şekilde asarken, diğer büyük mobilya şirketi ise buna karşılık %75 indirim yazılı daha da büyük bir brandayı sergiliyor. Her ikisi arasında sıkışıp kalan ve bu iki firma kadar güçlü olmayan firma ise mağaza cephesine, tam giriş kapısına “Ana Giriş” diye bir branda asıyor.

Bir çocuk içecek makinesine gelir ve bir bozukluk atar, sonra içecek tercihi olarak Pepsi’yi seçer, ardından tekrar bir bozukluk atar ve tekrar Pepsi’yi seçer. Satın aldığı Pepsi kolalarını makinenin önüne nizami olarak yerleştirdikten sonra tekrar bir bozukluk atar ve bu iki Pepsi kutularının üzerine çıkarak Coca-Cola’ya basar. Boyunun yetişmediği için Pepsi’yi asıl almak istediği ürün için kullanan çocuk Pepsi’leri orada bırakarak uzaklaşır.

bordo maviTrabzon’da bir firma, Mavi giyim mağazası tabelasının yanına “Bordo” yazdı. Bu sayede tüm Trabzon halkının fanatik olduğu Trabzon Spor renklerini vurgulayarak büyük ilgi topladı. Mağazanın satışları arttığı gibi mağaza bilinirliği de ülke genelinde artmış oldu. (Nitekim bu yazıya konu olması bile gerilla pazarlamanın yarattığı bir sonuçtur.) Gerilla pazarlama hayal gücünün ortaya çıkarttığı gerçekçi ve ucuz yollu etkin bir pazarlama sistemidir.

Dünya’da gerilla pazarlama adına oluşturulmuş ve “böyle bir şey şeytanın bile aklına gelmez” dedirtecek güzel örnekler mevcut. Büyük firmaların bu yöntemle marka gücünü artırmaya çalıştığı Bilgi çağında gerilla pazarlama klasik reklam yöntemlerinden çok daha büyük ses getiriyor. Temel çıkış noktasının ucuz yöntemli etkin reklam olduğu gerilla pazarlama teknikleri büyük firmaların bu yönde yaptığı yatırımlar ile çok daha etkin ve dikkat çekici bir hal alıyor.

gerilla pazarlama